Türkiye’de düşen doğurganlık oranı ve demografik dönüşüme dikkat çekilen metinde, aile yapısının korunması ve güçlendirilmesi için kapsamlı politikalar hayata geçirileceği vurgulandı. Kamu kurumlarının tüm faaliyetlerinde aile odaklı yaklaşım benimsemesi öngörülürken, evliliklerin teşviki, doğurganlığın artırılması ve kuşaklar arası dayanışmanın güçlendirilmesi hedeflendi. Genelgede ayrıca dijital içeriklerden sosyal politikalara kadar geniş bir alanda yeni düzenlemeler yapılacağı belirtildi. Ayrıca her yıl mayıs ayının son haftasının “Milli Aile Haftası” olarak kutlanacağı da kaydedildi.
2 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Aile ve Nüfus On Yılı (2026-2035)” konulu 2026/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Türkiye’nin aile ve nüfus politikalarına yönelik yol haritası belirlendi.
Genelgede, toplumların istikrarlı şekilde varlıklarını sürdürebilmesi için güçlü aile ve nüfus yapısının hayati rol oynadığı vurgulandı. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 41. maddesine atıf yapılarak ailenin toplumun temeli olduğu hatırlatıldı ve devletin aileyi koruma yükümlülüğüne dikkat çekildi.
"Cinsiyetsizleştirme nesilleri tehdit ediyor"
Metinde, küresel ölçekte uzun yıllar nüfus artışının kalkınmanın önünde engel olarak görüldüğü ve bu doğrultuda doğurganlığı azaltıcı politikaların uygulandığı ifade edildi. Günümüzde ise cinsiyetsizleştirme başta olmak üzere bazı zararlı akımların aile kurumunu, nesilleri ve milli-manevi değerleri tehdit ettiği belirtildi. Türkiye’de demografik yapının; medeni durum, hane büyüklüğü, yaş profili ve mekânsal dağılım açısından önemli bir dönüşüm geçirdiği, doğurganlık hızının Cumhuriyet tarihinin en düşük seviyesine gerilediği kaydedildi.
Aile ve nüfus politikalarının etkin uygulanmasının önemine işaret edilen genelgede, 2024 yılında kurulan Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Koordinasyon Kurulu ile Nüfus Politikaları Kurulu’na atıfta bulunuldu. 2025 yılının “Aile Yılı” ilan edilmesinin ardından çalışmaların uzun vadeli bir çerçeveye taşınması amacıyla 2026-2035 dönemi “Aile ve Nüfus On Yılı” olarak ilan edildi. Bu kapsamda hazırlanan “Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi”nin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda yayımlandığı belirtildi.
"Evlilik kurumunun toplumsal itibarı korunacak"
Genelgede, söz konusu dönemde hayata geçirilecek politikaların temel esasları 15 maddede sıralandı. Buna göre; aile ve nüfus yapısının korunması ulusal politika belgelerine ve kurumların stratejik planlarına dahil edilecek, kamu politikaları aile ve nüfus üzerindeki etkileri açısından değerlendirilecek. Kamu kurumlarının faaliyetlerinde aileyi koruyucu ve nüfusu artırıcı yaklaşım esas alınacak, hizmet içi eğitimler bu doğrultuda düzenlenecek.
Cinsiyetsizleştirme akımı, zararlı alışkanlıklar ve bağımlılıkların aile yapısı üzerindeki olumsuz etkilerine karşı bütüncül politikalar geliştirilecek. Evlilik kurumunun toplumsal itibarı korunacak, gençlerin evliliğe teşvik edilmesi ve evliliğin kolaylaştırılması için mekanizmalar güçlendirilecek.
Çocuk sahibi olmayı özendirecek uygulamalar hayata geçirilecek
Annelik ve babalığın çocuk gelişimindeki rolüne vurgu yapılarak çok çocuklu aile yapısının destekleneceği, çocuk sahibi olmayı özendiren uygulamaların hayata geçirileceği ifade edildi. Gençlerin donanımlı bireyler olarak yetiştirilmesi, yaşlı refahının artırılması ve kuşaklar arası dayanışmanın güçlendirilmesi de hedefler arasında yer aldı.
Kırsal alanlardaki nüfus kaybının önlenmesi, kentlerde yoğunlaşan nüfusun dengelenmesi ve mekânsal planlamanın aile odaklı yapılması için tedbirler alınacak. Mevcut hukuki düzenlemeler gözden geçirilerek ihtiyaçlara göre yeni düzenlemeler yapılacak.
'Dijital aile kalkanı' oluşturulacak
Ayrıca aile ve nüfus alanındaki değişimlerin düzenli takibi için ulusal istatistik ve araştırmalar yürütülecek, akademik çalışmalar teşvik edilecek. Kurumsal kapasite, yerel uygulama gücü ve dijital altyapı geliştirilecek, personelin mesleki yetkinliği artırılacak.
Uluslararası alanda Türkiye’nin öncü rol üstleneceği, benzer politikalar izleyen ülkelerle iş birliğinin artırılacağı da genelgede yer aldı. Medyada zararlı içeriklerin tespiti ve önlenmesi amacıyla “dijital aile kalkanı” oluşturulacak, aile dostu yayıncılık teşvik edilecek.
Mayıs ayının son haftası 'Milli Aile Haftası' olarak kutlanacak
Toplum genelinde farkındalık oluşturmak amacıyla iletişim kampanyaları yürütülecek ve eğitim programlarında bu konulara yer verilecek. Ayrıca her yıl mayıs ayının son haftasının “Milli Aile Haftası” olarak kutlanacağı duyuruldu.
Genelgede, tüm kamu kurum ve kuruluşlarının Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda hareket edeceği, yıllık faaliyetlerin belirlenerek Bakanlığa raporlanacağı ve gerekli desteğin sağlanacağı ifade edildi.