Emekli maaşlarında yapılacak artışın nasıl şekilleneceği merakla beklenirken, uzman isimlerden çarpıcı değerlendirmeler geliyor. Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, henüz resmiyet kazanmayan ancak kulislerde konuşulan dört temel kritere dikkat çekti. Yılmaz'a göre yeni zam denkleminde yaş, prim gün sayısı, refah payı ve seyyanen zam unsurları belirleyici olacak.

En düşük emekli aylığında 30 bin lira sınırı

Yılmaz'ın paylaştığı kulis hesaplamalarında ilk sırayı taban aylık alıyor. Mevcut 23 bin 552 liralık en düşük emekli maaşının yüzde 10'luk enflasyon farkıyla birlikte yaklaşık 26 bin lira seviyesine çıkacağı öngörülüyor. Bu rakamın üzerine 4 bin ile 7 bin lira arasında ek bir iyileştirme yapılmasının gündemde olduğunu belirten Yılmaz, taban aylığın en az 30 bin liraya tamamlanabileceğini ifade etti.

Kulislerde telaffuz edilen rakamların 30 bin ile 33 bin lira, hatta bazı değerlendirmelerde 35 bin lira bandına kadar uzandığını aktaran Yılmaz, özellikle 23 bin 552 liranın altında kök maaş alan 5 milyon 17 bin emekli için doğrudan seyyanen artış formülünün öne çıktığını vurguladı.

Refah payında dört kademeli sistem ihtimali

Taban aylığın üzerinde maaş alan emekliler için ise çok daha farklı bir sistem üzerinde duruluyor. Yılmaz, refah payının yüzde 5, yüzde 10, yüzde 15 ve yüzde 20 olmak üzere dört ayrı dilimde uygulanabileceğini belirtti. Bu modelde emeklilerin çalışma hayatları boyunca ödedikleri prim gün sayıları ile yaşları ayrı ayrı mercek altına alınacak.

Değerlendirmeye göre;

  • Prim günü kriteri: 3 bin 600 günle emekli olanlar sisteme katkıları daha düşük olduğu için alt dilimlerden yararlanırken, 9 bin ila 11 bin gün arası prim ödeyenler yüzde 20'lik en üst refah payı dilimine girebilecek.

  • Yaş kriteri: 54 yaş altındaki emeklilere yüzde 5, 55-59 yaş aralığına yüzde 10, 66 yaş ve üzerindekilere ise yüzde 20 oranında ek artış uygulanması senaryolar arasında yer alıyor.

Örnek hesaplamalarla yeni maaş tabloları

Emin Yılmaz, kulislerdeki bu formülün maaşlara nasıl yansıyacağını somut örneklerle açıkladı:

  • 72 yaşındaki emekli örneği: 5 bin 100 prim günü bulunan ve 35 bin lira maaş alan 72 yaşındaki bir emeklinin aylığı, yüzde 10 enflasyon farkıyla 38 bin 500 liraya yükselecek. Bu kişi prim gününden dolayı yüzde 10, yaşından dolayı ise yüzde 20 dilimine giriyor. İki kriterden yüksek olanın baz alınması durumunda yüzde 20 refah payı (7 bin 700 lira) eklenecek ve maaş 46 bin 200 liraya ulaşacak.

    Emekliye 5 bin TL ek zam gündemde!
    Emekliye 5 bin TL ek zam gündemde!
    İçeriği Görüntüle
  • 51 yaşındaki emekli örneği: 7 bin 100 prim günü olan 51 yaşındaki bir emekli ise yaş kriterinde yüzde 5'lik dilimde kalmasına rağmen, yüksek prim günü sayesinde yüzde 15'lik refah payı dilimine hak kazanabilecek. Aynı yaşta olup 9 bin prim gününü dolduranların ise yüzde 20'lik en üst dilimden yararlanması öngörülüyor.

Düşük prim ve genç emeklilerin artışı sınırlı kalabilir

Ortaya çıkan tabloya göre hem yaşı ilerlemiş hem de prim günü yüksek olan emekliler en avantajlı grubu oluşturuyor. Yaşı büyük ancak primi düşük olanlar da yaş kriteri sayesinde yüksek orandan faydalanabilirken; hem yaşı genç hem de prim gün sayısı 3 bin 600 civarında olan emeklilerin zam oranlarının daha sınırlı kalabileceği değerlendiriliyor. Yaş ve prim şartlarının birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı işletileceği ise yapılacak resmi açıklamayla netlik kazanacak.

Kaynak: HABER MERKEZİ