Genelde psikolojik ya da sosyolojik tarzda “Marjinallik babacım ya” tarzı şeyler yazmayı seviyorum. Ama bu sefer toplumsal bir olaya değinmek istedim günümüzün artan trendi motosikletler.
Şimdi “Ne alaka motosikletler her zaman popülerdi” diyebilirsiniz! haklısınız da ama; şimdi bir durup düşünelim, trafikte dolaşırken daha fazla olmadılar mı? sanki, Hindistanvari bir hava hakim olmaya başladı sanki. Tamam bana inanmazsanız tahmini olarak sayısal verileri vereyim;
· Hindistan'da 1,46 milyar nüfusa 260 milyon motosiklet düşüyor, bu oran nüfusun yaklaşık %18'ine denk geliyor, Türkiye ise 85 milyonla 6,8 milyon motosiklet bulunuyor ve bu da nüfusun yaklaşık %8'ine karşılık geliyor.
Belki abarttım Hindistan falan, ama nüfusu bize yakın olan Almanya’ya bakalım; 84 milyon nüfusa sahip Almanya'da yaklaşık 5,3 milyon motosiklet kayıtlı, orana vurursak ta %6 yapıyor. Ama bu motosikletler genelde yüksek CC ve koleksiyon motorlarından oluşuyor.
Bunun sebebini kısaca özetlersek, araçlarda alınan yüksek vergiler ve işsizliğe sürüklenen gençliğin, pandemiyle hayatımıza giren kuryelik mesleğinin artışı olarak gösterebiliriz. Sayısal olarak verirsek te 2020-2025 arasında trafiğe kayıtlı motosiklet sayısı 3,36 milyondan 6,39 milyona yükselerek yaklaşık %90 artış gösterdi (Bunlar tahmini rakamlar dikkatle onun altını çizeyim). Hepsi kurye olmasa da oran baya fazla bir sayı vardır bunun içinde.
Peki ülke genelini bırakıp Manisa’ya bakalım.
TÜİK açıkladığı 2025 verilerine göre yaklaşık 1,48 milyon nüfusa sahip Manisa'da 320 bine yakın kayıtlı motosiklet bulunuyor. Bu da nüfusun yaklaşık %22'sine denk geliyor ki, bu da fena bir sayı ya. Tabi Manisa bir tarım şehri ve çok fazla çiftçi tarlasına gitmek için 2 tekerlekli bu taşıtı sıkça kullanıyor. Özellikle Akhisar bu konuda zirve. Tam rakama ulaşmak pek mümkün olmasa da çoğunlukla zeytincilik ile uğraşan halkın en favori taşıtlarından.
Tamam merkeze dönersek Yunusemre ve Şehzadeler ilçeleri içinde çok problem oluyor bu motosikletler. Özellikle iş çıkış saatlerinde fabrika servisleri, okul taşıtları, toplu taşıma derken koca koca araçlar küçücük motorları görmeyerek kazaya sebebiyet veriyor. Tekrar sayısal verilerden gidelim daha net anlaşılsın;
Ülke genelinde Motosikletler, 2025 verilerine göre tüm trafik kazalarının %53'ünde varlar ve ölümlü trafik kazalarının %37,5’sini oluşturuyor. Manisa ise toplam taşıt olarak Türkiye’de 4. sırada, bu bile başlı başına Manisa gibi merkezi çok fazla büyük olmayan bir şehir için fazlayken birde, daha fena bir şey vereyim Manisa, motosiklet sayısının otomobil sayısını en fazla geçtiği il konumunda.
Denetimler de arttı haliyle eskiden sadece sürücüye kask zorunluyken, şimdi yolcuya da bu zorunluluk getirildi. Emniyet güçleri de bu konuda övgüyü hakediyor gerçekten. Hatta şöyle ki Salihli İlçe Emniyet Müdürlüğü dahi farkındalığı arttırmak için sürücülere kask dahi dağıttı.
Bu kadar rakam verdik istatistik verdik ve yukarda özellikle Akhisar’dan bahsettim bunun nedeni; Rahmet Ferdi Zeyrek’in vefatından sonra gelen Mevcut Belediye Başkanı Besim Dutlulu’nun iki dönem boyunca Akhisar Belediye Başkanlığı yapmış olması. Şimdi inceleyelim:
Sayın Dutlulu Akhisar’da başkanlık yaparken kaç km bisiklet ve motosiklet yolu yaptırmış, ben söyleyeyim tamamlanan mevcut 2 km. (Bu rakama nerden ulaştığımı sorarsanız 2020 yılında Akhisar’da düzenlenen Avrupa Hareketlilik Haftası, bisiklet turu etkinliği kapsamında 1.7 km’lik geçici bir parkur oluşturuldu ve toplam 3.7km bisiklet sürüldü. E toplam 3.7 km ise elimizde kalan da 2 km hatta etkinliğe bizzat Başkan Dutlulu da katıldı)
Ama Sayın Dutlulu 2021 yılında yapılması planlanan 5,3 km'lik Eski Demiryolu Projesi’ni TCDD’den izin çıkmadığı gerekçesi ile gerçekleştiremedi. 2026 yılında ise hala Besim Dutlulu bu projeyi yapılacaklar arasında göstermeye devam ediyor.
Merkez ilçelere tekrar dönelim, Yunusemre ilçesinde halihazırda AK Parti döneminden kalma bisiklet yolları mevcut ama sadece olarak nitelendirilen Kent Park–Organize Sanayi Bölgesi hattı ile Karaali çevresinde bulunuyor. Bu yollarda devamlı değil parça parça ve üstünde uzun zaman geçti bir bakım yapılması gerekiyor. Şehzadeler de durum daha da vahim ne 2 AK Parti döneminde nede şu an ki CHP yönetiminde bir bisiklet ya da motosiklet yolu yapılmadı onu geçtim Şehzadeler’de düzgün bir proje bile yapılmadı.
Tabi ki henüz daha göreve geleli 1 sene olmuş, Manisa’nın derdi say say bitmez Sayın Başkanı ağır eleştirmenin yeri yok. Sonuçta her şey çok hızlı gelişti. Rahmetli Başkan Zeyrek bir tramvay projesi olduğundan bahsetmişti, bu proje ile minibüs, dolmuş tarzı taşıtlar azalır ve trafik rahatlardı, sonuçta bu proje Ferdi Zeyrek’in Manisa’ya kazanmasında önemli bir etkendi. Lakin Başkan Dutlulu göreve geldikten sonra bir basın toplantısından raylı sistemin Manisa’da mümkün olmadığını, onun yerine tekerlekli bir tramvay sistemi düşündüklerini açıklamıştı, hatta İzmir ile anlaşıp Manisa-İzmir hattında bir İZBAN gibi projeleri olduğunu söylemişti. Ancak o zamandan beri bu projeler adeta unutuldu gitti ne hakkında bir yazı ne de herhangi bir gelişme oldu. Tekrar hatırlatırım Besim Dutlulu bu konuya taa en başta görevi aldığı en başta söylemişti! Aradan neredeyse 1 sene geçti ve bir tramvay ne de bir İZBAN’dan ses soluk kesildi.
Sadede gelirsek artık ülkenin içinde bulunduğu darboğaz, ekonomik kriz vs. insanları ucuz ve hızlı bir taşıta yönlendiriyor ki bu da açıkça motosiklet. Bir ara tuk tuk falan gelecek tarzı söylemeler bile çıkmıştı, iyice Hindistan’a evrilmeye başladık dedim, o raddede neyse ki henüz o konuda da bir gelişme yok. Motosikletler hayatımızın bir parçası ve sadece Manisa değil bence her il bu motosiklet ve bisiklet yollarına ağırlık verirse en azından ölümlü kazaların önüne geçilir diye düşünüyorum.
Biz demiyoruz tabi ki insanlar motor kullanmasın.
Aksine gayet kullanışlı da bir araç ama; hali hazırda olan denetimlerin genişletilmesi şart. Ha topu sadece emniyete atıp denetimleri yapın demek de olmuyor, belediyelerin de bir an önce bu işe el atıp motosiklet ve bisiklet yollarının sayılarını arttırması gerekiyor ki, insanlığın en temel hakkı olan daha güvence içinde olsun…