Türkiye genelinde kiralık konut piyasasında son yıllarda yaşanan sert fiyat hareketleri ve sözleşme yenileme dinamikleri tamamen değişti.

Pandemi sonrasında yürürlüğe giren yüzde 25’lik kira artış sınırı döneminde kiracısını tahliye ettirip mülkünü piyasa değerinin çok üzerine kiralamaya çalışan ev sahiplerinin yerini, günümüzde ödemelerini düzenli yapan mevcut kiracısını elinde tutmak için çabalayan mülk sahipleri aldı. Yeni kiralama talebindeki belirgin yavaşlamayla birlikte, eski kiracısıyla yasal TÜFE oranları üzerinden sözleşme yenileyen ev sahipleri, konutunu boşaltıp yüksek fiyattan ilana çıkan mülk sahiplerine oranla çok daha avantajlı bir konuma yükseldi.

30 bin TL’lik kira 52 bin TL’ye çıktı, boş evler 45 bin TL’ye müşteri bekliyor

Piyasadaki bu keskin dönüşüm, son iki yılda uygulanan 12 aylık TÜFE ortalamasına dayalı yasal zam oranlarıyla somut bir hale büründü. İki yıl önce 30 bin TL bedelle kiraya verilen bir dairenin kirası, ilk yıl yapılan yüzde 35 ve ikinci yıl zamlı tutar üzerinden uygulanan yüzde 30-32 aralığındaki yasal artışların ardından 52 bin TL sınırına dayandı.

Buna karşın aynı apartmanda veya mahallede yer alan benzer nitelikteki boş bir konutu 52 bin TL’den yeni bir kiracıya sunmak neredeyse imkansızlaştı. Gayrimenkul piyasasındaki güncel veriler, aynı standartlardaki boş dairelerin ancak 40 ile 45 bin TL aralığında alıcı bulabildiğini gösteriyor.

150 bin TL’lik taşınma faturası kiracıyı mevcut evinde tutuyor

Hemen yan dairede daha uygun fiyatlarla boş evler bulunmasına rağmen, mevcut kiracılar yüksek başlangıç giderleri nedeniyle taşınma kararı alamıyor.

Aynı binada 52 bin TL kira ödeyen bir kiracının, 45 bin TL’lik boş bir daireye geçmek istemesi durumunda; bir kira peşinat, bir veya iki kira tutarında depozito, emlakçı hizmet bedeli ve nakliye ücretlerinin eklenmesiyle birlikte 130 bin ila 150 bin TL arasında bir taşınma maliyeti ortaya çıkıyor. Bu ağır mali yükü göze alamayan kiracılar oturdukları evde kalmayı tercih ederken, ev sahipleri de daireleri boş kalmadan güncel piyasa ortalamasının üzerinde düzenli kira geliri sağlamayı sürdürüyor. Sektör kaynakları, piyasa rayicinin altında kalan kontratların yalnızca geçmişteki yüzde 25 sınırı nedeniyle 10-12 bin TL seviyelerinde sıkışıp kalmış çok eski sözleşmelerle sınırlı olduğuna dikkat çekiyor.

Ehliyet alacaklar hemen başvurun! Kurslarda yer kalmadı
Ehliyet alacaklar hemen başvurun! Kurslarda yer kalmadı
İçeriği Görüntüle

Resmi veriler reel düşüşü ve uzayan kiralama sürelerini teyit ediyor

Kiralık konut piyasasındaki bu değişim ekonomi kurumlarının ve araştırma merkezlerinin raporlarına da yansıdı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) kasım ayına ait Yeni Kiracı Kira Endeksi sonuçlarına göre; yeni kiracı kiraları aylık bazda İstanbul’da yüzde 0,5, İzmir’de ise yüzde 1,3 gerilerken, yıllık bazda enflasyondan arındırılmış reel düşüş yüzde 4,1 olarak gerçekleşti.

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) ile sahibinden.com ortaklığında hazırlanan Kiralık Konut Piyasası Görünümü Raporu da talep endeksindeki düşüşü teyit ederken, boş bir konutun ortalama kiralanma süresinin Türkiye genelinde 28 güne, İzmir’de ise 37,5 güne kadar uzadığını ortaya koydu.

“İlan fiyatlarında yüzde 10-15 oranında indirim kaçınılmaz oldu”

Gayrimenkul sektörü temsilcileri, piyasada artık "istediğim fiyata kiraya veririm" anlayışının tamamen sona erdiğini vurguluyor. Dairesini boşaltıp 50-55 bin TL aralığından ilana çıkan ev sahiplerinin aylarca müşteri beklediğine işaret eden yetkililer, bir evin iki ay boş kalmasının mülk sahibine iki aylık kira kaybının yanı sıra aidat ve bakım-tadilat masrafı olarak ciddi bir ek maliyet getirdiğini belirtiyor.

Kaynak: HABER MERKEZİ