Cumhurbaşkanlığı Sağlık Politikaları Kurulu Üyesi Toker Ergüder, tütün kullanımıyla mücadelede fiyat politikasının yeniden ele alınması gerektiğini belirterek dikkat çeken bir öneride bulundu. Ergüder, sigaranın Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 24 milyar dolarlık bir maliyet oluşturduğunu söyledi.
“Sigara sadece sağlık sorunu değil, ekonomik yük”
Tütünle mücadele politikalarının yeniden gündeme geldiği bu dönemde konuşan Prof. Dr. Ergüder, sigaranın yalnızca bireysel sağlığı tehdit etmediğini, aynı zamanda iş gücü kaybı, erken ölümler ve tedavi harcamaları nedeniyle ülke ekonomisini de ciddi biçimde zorladığını vurguladı. Doğrudan maliyetin 24 milyar doları bulduğunu ifade eden Ergüder, dolaylı etkiler eklendiğinde tablonun çok daha ağırlaştığını dile getirdi.
Fiyat politikası tüketimi azalttı
Türkiye gazetesinde yer alan habere göre Ergüder, sigara kullanımını azaltmanın en etkili yolunun vergilendirme ve fiyat artışları olduğunu hatırlattı. Türkiye’nin 2008–2012 yılları arasında uyguladığı kararlı fiyat politikası sayesinde tütün tüketiminde %14’lük bir düşüş sağlandığını, buna karşın kamu gelirlerinde artış yaşandığını belirtti.
“Sigara Türkiye’de hâlâ ucuz”
2013 sonrasında sigara fiyatlarının satın alma gücü paritesine göre geride kaldığını savunan Ergüder, Türkiye’nin OECD ve Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında sigaraya daha kolay erişilen ülkeler arasında yer aldığını söyledi: “Araştırmalar, sigara fiyatlarında yüzde 10’luk bir artışın tüketimi yaklaşık yüzde 8 oranında düşürdüğünü gösteriyor. Ancak son yıllarda fiyatlar, enflasyon karşısında caydırıcılığını kaybetti.”
“Taban fiyat 300 TL olmalı”
Sigara fiyatlarının belirlenmesinde dünyada kabul gören bir dengeye dikkat çeken Prof. Dr. Ergüder, bir paket sigaranın fiyatının yaklaşık 5 litre benzin bedeline denk gelmesi gerektiğini ifade etti. Mevcut akaryakıt fiyatları dikkate alındığında, Türkiye’de bir paket sigaranın taban fiyatının 300 TL seviyesinde olması gerektiğini savundu.
Enflasyon ve kaçakçılık tartışmasına yanıt
Sigara zamlarının enflasyonu artırdığı veya kaçakçılığı körüklediği yönündeki iddialara da değinen Ergüder, bu görüşlerin bilimsel verilerle desteklenmediğini söyledi. 2002–2019 dönemini kapsayan çalışmalarında, sigara fiyat artışları ile genel enflasyon arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmediğini belirten Ergüder, etkin denetim mekanizmalarıyla kaçakçılığın kontrol altına alınabileceğini vurguladı.