Erkan Akçay, Soma’daki enerji ve madencilik sektörüne ilişkin sorunları görüşmek üzere Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nda temaslarda bulundu. Akçay, Bakan Alparslan Bayraktar ile yaptığı görüşmede Soma Termik Santrali’nin mevcut durumu, işten çıkarılan veya maaşlarını alamayan madencilerin sıkıntıları ve bölgedeki üreticilerin taleplerini içeren ayrıntılı bir dosya sundu. Görüşmede ithal kömürün yerli üreticiler üzerindeki etkisi de kapsamlı şekilde ele alındı.
Akçay, Soma ekonomisinin temel direklerinden biri olan termik santralin yeniden tam kapasiteyle çalışmasının hayati önem taşıdığını vurguladı. İlçedeki istihdamdan esnafın gelirine kadar geniş bir ekonomik zincirin santral faaliyetlerine bağlı olduğuna dikkat çekti.
Santralin Geleceği Belirsizliğini Koruyor
Akçay, santraldeki belirsizlik ortamının hem çalışanları hem de ilçe ekonomisini olumsuz etkilediğini belirtti. Doğrudan ve dolaylı olarak on binlerce kişinin geçim kaynağının santrale bağlı olduğunu ifade eden Akçay, üretimdeki aksamaların ticaret ve hizmet sektörünü de daralttığını dile getirdi.
Özelleştirme Süreci Sonrası Yatırım Eksikliği İddiası
Santralin özelleştirilmesinin ardından planlanan modernizasyon ve çevresel yatırımların yeterince hayata geçirilmediğini savunan Akçay, bu durumun üretim kapasitesini düşürdüğünü söyledi. Üretimdeki gerilemenin Soma Havzası’nda faaliyet gösteren kömür firmalarını da doğrudan etkilediğini belirtti.
Kömür temin garantisi kapsamında Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) tarafından santrale kömür sağlandığını ancak ödemelerde ciddi sorunlar yaşandığını ifade eden Akçay, santralin TKİ’ye olan borcunun 18 milyar TL’yi geçtiğini aktardı. Üretimin azalmasıyla taşeron firmaların satış yapamaz hale geldiğini, yapılan satışların da tahsil edilemediğini söyledi.
“Soma İçin Hayati Öneme Sahip”
Akçay, 2015 yılında kömür alım garantisi ve çevre yatırımları şartıyla devredilen santralin, çeşitli gerekçelerle uzun süredir düşük kapasitede çalıştırıldığını ifade etti. Bu durumun taşeron şirketlerde işten çıkarmalara ve maaş gecikmelerine yol açtığını kaydetti.
İşten Çıkarmalar Gündemde
Santralin 17 Şubat itibarıyla altı ünitesinden dördünü durdurduğunu hatırlatan Akçay, 87 madencinin ücretsiz izne çıkarıldığını belirtti. Mayıs ayında ise tüm faaliyetlerin tamamen sonlandırılmasının ve 1.230 çalışanın işine son verilmesinin gündemde olduğunu söyledi. Böyle bir senaryoda taşeron firmalarda çalışan yaklaşık 13 bin madencinin de işsiz kalabileceği uyarısında bulundu.
İthal Kömür Baskısı Artıyor
Akçay, küresel piyasalarda ithal kömür fiyatlarının düşmesinin yerli kömür talebini azalttığını belirtti. Türkiye’nin her yıl kömür ithalatına 4–5 milyar dolar ayırdığını hatırlatarak, bu kaynağın yerli üreticiye yönlendirilmesi halinde hem istihdamın korunacağını hem de döviz çıkışının azaltılacağını ifade etti.
Yerli Üretime Koruma ve Teşvik Önerisi
Yerli kömürün desteklenmesi gerektiğini savunan Akçay, ithal kömür fiyatları belirli bir seviyenin altına indiğinde ek vergi veya fon mekanizmalarının devreye alınabileceğini dile getirdi. Ayrıca yerli kömüre dayalı enerji üretim tesislerine sağlanan teşviklerin doğrudan üreticiye yansıtılması gerektiğini söyledi.
“Soma İçin Sürecin Takipçisi Olacağız”
Akçay, Soma’daki enerji krizinin yalnızca bir tesis sorunu olmadığını, ilçe ekonomisinin tamamını ilgilendirdiğini belirterek sürecin takipçisi olacaklarını ifade etti. Santralin sağlıklı ve tam kapasite çalışmadığı sürece ekonomik ve sosyal sorunların büyüyerek devam edeceğini sözlerine ekledi.
